Şuşa

İsa bulağı - Dillərə dastan olan İsa bulağı elə Şuşa qədər məşhurdur. Bir zamanlar Şuşa deyəndə yada İsa bulağı, İsa bulağı deyəndə Şuşa düşərdi. Şuşaya bircə dəfə ayaq basmış hər bir azərbaycanlı mütləq şəkildə bu bulağın suyundan eşq şərbətiymiş kimi içib, aşıqların diliylə desək, ilahi sevgi ona buta verilib, könlü ömürlük bu torpaqlara bağlanıb.

İsa bulağı Şuşa rayonu ərazisində, rayon mərkəzindən 4 kilometr məsafədə, Qarabağ silsiləsində, dəniz səviyyəsindən 1600 metr yüksəklikdə, çox mənzərəli qalın meşələr qoynunda yerləşən səfalı istirahət guşəsi idi. Bulağı XVIII əsrdə ilk qalın meşəlik ərazidə İsa adlı bir əkinçi kəşf edib, elə beləcə adı bu bulaqla birlikdə tarixə düşüb. Elə bu məlumata əsaslanıb demək olar ki, İsa bulağının başında 18-19-cu əsrlərdə məclislər qurulub, insanlar burada təbiətin gözəlliyindən zövq alıblar.

80-ci illərdə İsa bulağını ziyarət etmiş hər kəs  bu bulağın başında yanıqlı zəngulələri ilə bülbülləri qısqandıran  Mürsəl kişini yaxşı xatırlayır. Söhbət İsa bulağının daimi xanəndəsi Mürsəl Hacıyevdən gedir. O, uzun illər İsa bulağına dincəlməyə gələnləri öz ifası ilə feyziyab edib. Hətta o zamanlar Şuşada olub, İsa bulağına getməmək, Mürsəl kişinin səsinə qulaq asmamaq ayıb kimi bir şey idi. Arıq, ortaboylu, başında həmişə  tipik azərbaycanlı kişilərin qoyduğu “aerodrom” kepka olan Mürsəl Hacıyev qavalı da  xüsusi məharətlə çalarmış. Mürsəl kişinin dolanışığı elə İsa bulağından çıxırmış, uzunömürlü sənətkarın yaşı 90-nı ötsə də, oxumaqdan yorulmazmış.  “Şuşanın dağları” mahnısını xüsusi şövq­lə ifa edərmiş. Ömrünü bu bulağa bağlamış qocanın taleyi də Şuşanın  taleyinə bənzəyib. O, 1988-ci ildə ermənilər tərəfindən vəhşicəsinə qətl edilib. Həmin vaxt Mürsəl kişinin 110 yaşı varmış.

İsa bulağının maraqlı bir xüsusiyyəti varmış . Yayda suyu buz kimi sərin, qışda isə ilıq axarmış.

Tarixi mənbələrdə İsa bulağının suyu həm xeyirli, həm də göz yaşı kimi dumduru deyə təsvir edilir. İşğal illərində ermənilər İsa bulağının ətrafında abadlıq işləri aparmış, istirahət mərkəzi yaratmış  və onu “İsaak bulağı” adlandırmışdı. Şuşa azad edildikdən sonra, İsa bulağı Şuşa Şəhəri Dövlət Qoruğu İdarəsi tərəfindən tam bərpa edilib. Bulağın özü mərmərdən hazırlanıb, İsa bulağı sözü isə milli ornamentlə yazılıb və bulağın su təminatı da tam bərpa olunub.